Mijn voorstellingen worden over het algemeen gekenmerkt door de aanwezigheid van stilte en rust. Ik verander vaak het gevoel van tijd, waardoor het publiek in een andere dimensie terecht komt dan die van het dagelijkse leven, of wat daarvoor geacht wordt door te gaan. Wat ik wil delen met mijn publiek is een alternatief voor de werkelijkheid, een nieuwe werkelijkheid, waarin, in tegenstelling tot ons dagelijkse realiteit, wel aandacht en concentratie is, waarin wel honorering plaatsvindt van duistere emoties en waarin stilte en tijd een zuiverende rol spelen.

 

Het publiek/de acteur komt tijdens mijn voorstellingen, als het zijn haast en zijn stress heeft losgelaten, in een prettig soort aandacht en concentratie terecht, omdat in mijn werk veel aandacht is voor details en er vaak een ruim gevoel van tijd heerst. Ik wil van het publiek/de acteur de tijd vragen die ze eigenlijk niet meer hebben, het publiek/de acteur de ruimte teruggeven die ze verloren hebben. Mensen hebben behoefte aan zingeving en duiding. Ikzelf heb er in ieder geval zeker behoefte aan en het vormt een van mijn belangrijkste motieven om theater te maken. Maar zingeving en duiding zijn geen evidente begrippen in ons tijdperk. Sterker nog; zij staan hiermee op gespannen voet. En juist daarom zijn ze een heel geschikte bron voor het veldwerk dat op de repetitievloer moet worden uitgevoerd.

 

Tekstregies die ik doe kenmerken zich door een duidelijke tekstgerichtheid en zuiverheid, dat wil zeggen dat de taal alle tijd en ruimte krijgt om zo helder mogelijk voor het voetlicht te komen. Wanneer ik een bestaande tekst ensceneer dan wordt deze niet overschaduwd door allerlei regievondsten, maar staat de regie juist in dienst van de rijkdom van de taal en de belevingswereld van de schrijver. De acteur behandelt de tekst zeer precies en is zich bewust van ieder woord dat hij spreekt. Er wordt gespeeld met een heel gebundelde energie; compact en krachtig. Daardoor is de concentratie van de acteur voelbaar in de zaal, zodat daar als vanzelf ook concentratie ontstaat.

 

Ik vraag mijn acteurs heel bewust te spelen. Wanneer sprake is van tekst, concentreren de acteurs zich in eerste instantie op de taal. Ze maken zich als het ware ondergeschikt aan de taal. Zo proeven zij de woorden die ze spreken en vullen die gaandeweg met betekenis die van binnenuit komt. Er is dus geen sprake van een conceptuele manier van tekstbehandeling, maar de interpretatie van de tekst komt van binnenuit, vanuit de lichamelijke en geestelijke beleving van de acteur.

 

Alles kan gebeuren, alles is mogelijk. Deze niet-vooringenomenheid, de openheid ten aanzien van het materiaal is een bron in het werken. Zij is echter ook een moeilijke weg. “Dit is niet herhaalbaar” is een vaak gehoorde uitspraak in mijn repetities.

 

Theater gaat voor een groot deel over het irrationele, het onbewuste en het onbekende en daarom moet het irrationele, het onbewuste en het onbekende een rol spelen in het repetitie proces. Duidelijkheid, houvast en behoefte aan begrip moeten voor een deel worden losgelaten, opdat een proces van creatie van het onbekende kan plaatsvinden.

 

De te maken stukken kenmerken zich niet zowel door conflict als door compassie. Doelstelling is om het gevoel en het verstand een gelijkwaardige rol te geven. De voorstellingen zullen de toeschouwer oorspronkelijke en authentieke manieren van kijken en luisteren laten zien en laten voelen. Hierdoor zal naar mijn hoop en wens de toeschouwer geraakt worden in zijn eigen oorspronkelijke en authentieke gevoel voor het leven en de problemen die dit leven onherroepelijk met zich meebrengt. De compassie en het medegevoel zal tijdens en na afloop van de voorstellingen voelbaar en hoorbaar moeten zijn.

 

 


Leo van Velzen


Leo van Velzen


Leo van Velzen


Benzine. foto: Igor Corbeau


Benzine. foto: Igor Corbeau


ben


Benzine. foto: Igor Corbeau


Benzine. foto: Igor Corbeau


Lente, van Gogh Museum, 2008